Tư duy, tầm nhìn và điều quyết định việc thực thi: giữ sức khoẻ để đi hết hành trình

Trong giới kinh doanh có một công thức quen thuộc cho việc một doanh nghiệp sống sót và lớn lên: khoảng 15% là ý tưởng dự án, 15% là dòng tiền, 20% là con người và 50% là năng lực thực thi. Bạn có thể tối ưu tỷ lệ ấy đến từng chi tiết. Nhưng khi đi vào phần 20% dành cho con người, sau đủ những va vấp trên thương trường, tôi nhận ra yếu tố quan trọng nhất ở một con người không nằm ở bản CV đẹp, số tiền họ đang có hay tài ăn nói.

Tư duy và tầm nhìn

Với cá nhân tôi, mọi thứ được quyết định bởi hai chữ: tư duy và tầm nhìn.

Thiếu vốn thì có thể gọi vốn. Thiếu kỹ năng thì có thể đào tạo. Nhưng nếu hổng tư duy và cạn tầm nhìn, thì đổ bao nhiêu tiền vào cũng không giữ được. Tư duy quyết định cách bạn đối mặt với nghịch cảnh và cách bạn đứng dậy sau những lần bị từ chối. Tầm nhìn quyết định bạn sẽ đi được bao xa, và bạn đang xây một giá trị bền vững hay chỉ đắp một lớp vỏ cho qua ngày.

Có một điều ít người nói thẳng: không chỉ startup mới cần startup mindset. Nhà đầu tư, quỹ tăng tốc và vườn ươm cũng cần nó. Nếu họ bước vào dự án với tư thế của người ban ơn, hay của một cỗ máy tài chính chỉ chăm chăm ép những chỉ tiêu xa thực tế, họ sẽ tự làm nghẹt chính dự án mình đầu tư. Một cái bắt tay tạo ra giá trị chỉ xuất hiện khi founder và nhà đầu tư cùng một tần số, cùng xắn tay áo đi tìm những chỉ số tăng trưởng thật.

Biến số mà ít người tính đến

Vậy tư duy sâu nhất và tầm nhìn xa nhất của một con người là gì? Theo tôi, đó là nhìn ra một biến số vô hình mà rất ít người tính đến cho đến khi mất đi: sức khoẻ.

Tôi không khái quát cho tất cả mọi người, nhưng những người đạt tới sự giàu có toàn diện thì rất hiếm. Một người viên mãn cả về tài chính, đạo đức, tri thức lẫn sức khoẻ là điều tôi chưa có nhiều cơ hội gặp. Với đa số người thành đạt mà tôi tiếp xúc, phía sau khối tài sản đáng mơ ước là một danh sách khá dài những vấn đề về sức khoẻ.

Và thành thật mà nói, bản thân tôi cũng không ngoại lệ. Tôi có những vấn đề sức khoẻ của riêng mình. Chúng không quá nghiêm trọng, nhưng đủ để tôi tỉnh ra và nhìn lại đâu mới là cái gốc của cuộc sống.

Chúng ta mải hướng ra bên ngoài, khao khát chiến thắng để được xã hội công nhận. Nhưng càng cần thế giới bên ngoài tung hô, nội tâm của mình càng mỏng. Khởi nghiệp, suy cho cùng, là hành trình vun bồi nội tâm và cắm rễ sâu vào cái gốc, không phải tô vẽ lớp vỏ bên ngoài.

Làm startup trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ, tiếp xúc với rất nhiều hoàn cảnh thực tế, tôi đã tận mắt thấy những khoảnh khắc nặng lòng nhất của quy luật sinh tử. Khi một người đi tới lằn ranh cuối cùng, thứ duy nhất họ cần là thời gian, và thời gian ấy không còn nhiều. Có những người hôm qua còn gật đầu chào nhau, hôm nay đã không thể nói thêm một câu. Cố gắng kiếm tiền đến gãy lưng để làm gì, nếu cuối cùng không còn đủ sức để sống cùng số tiền ấy? Đừng đánh đổi sinh mệnh lấy một danh xưng thành đạt.

Đừng thần tượng hoá ai

Trên đường kinh doanh, bạn sẽ gặp nhiều người thành công và nhiều chuyên gia kỳ cựu. Hãy tỉnh táo. Một người có thể là chuyên gia xuất sắc, một hình mẫu thành đạt, và có thể diễn rất tròn vai trên sân khấu của chính mình. Nhưng bỏ ánh hào quang đi, tất cả chúng ta đều là con người bằng xương bằng thịt.

Họ giỏi trong lĩnh vực của họ không có nghĩa là họ hơn bạn về mọi mặt. Đừng thần thánh hoá ai để rồi vỡ mộng. Hãy nhìn bằng con mắt thực tế: học từ điểm mạnh của họ, và cũng nhìn vào những điểm chưa trọn vẹn để tự rút ra bài học. Sẽ có người đánh giá bạn từ một góc nhìn một chiều. Cứ để họ. Cứ làm việc của mình một cách bền bỉ, rồi con người thật sẽ tự bộc lộ qua thời gian.

Đích đến chung và hành trình

Vạch xuất phát của mỗi người có thể khác nhau, nhưng đích đến cuối cùng là chung. Cái chết là sự công bằng tuyệt đối của tự nhiên, là trạm dừng của mọi sinh mệnh, và nó có thể đến bất cứ lúc nào mà không báo trước. Vì vậy, vạch đích không phải là thứ để chạy đua điên cuồng đến mức đánh rơi chính sinh mệnh của mình.

Giá trị thật nằm ở trải nghiệm trên suốt hành trình.

Người chiến thắng không phải là người về đích nhanh nhất với một cơ thể kiệt quệ. Người chiến thắng là người kiên trì theo đuổi lý tưởng của mình, nếm trải trọn vẹn những vui buồn trên đường, giữ được sức khoẻ, bảo vệ được những người mình trân quý và giữ được một nội tâm bình yên.

Về phần tôi

Sau không ít lần vấp ngã trên thương trường, tôi vẫn chọn đứng dậy và đi tiếp. Tôi may mắn có những người đồng hành rất tốt, trong đó có anh Hải H Nguyễn, người sáng lập BeginGuru và nằm trong danh sách Forbes Under 30 Asia 2017. Tất nhiên, thỉnh thoảng đi gặp đối tác hay nhà đầu tư, tôi vẫn bị từ chối như thường. Điều đó hoàn toàn bình thường, vì không phải ai cũng cùng tần số và phù hợp với con đường mình đang đi.

Vậy nên hãy cứ sống và trải nghiệm cho hết hành trình này. Hãy làm việc một cách mạnh mẽ và tin vào chính mình. Như thế là đủ.

Những dòng này, trước hết, tôi viết cho chính mình, như một lời nhắc để không đi chệch hướng. Ai thấy phù hợp thì đọc và đồng cảm; ai thấy chưa hợp thì cũng không sao.