Sự thật sau bảng tính tài chính: nhìn lại một năm rưỡi đầu tiên

Hôm nay tôi ngồi hoàn thiện hạng mục Financial Projection (dự toán tài chính) để cập nhật vào Data Room cho kế hoạch sắp tới. Khi xem lại những con số của các năm đầu khởi nghiệp HOPE CORP, cảm giác của tôi gói gọn trong một từ: hoảng.

Những con số nói gì về giá của khởi nghiệp

Người ngoài thường chỉ thấy phần tươm tất của hiện tại. Nhưng báo cáo tài chính của quá khứ thì không nói giảm nói tránh.

Tôi đã phải vay lãi và vay tín chấp bằng nhiều tài sản cá nhân chỉ để có vốn bắt đầu. Suốt gần một năm rưỡi đầu tiên, dòng tiền chỉ đi một chiều: đầu tư và đầu tư. Lợi nhuận gộp luôn âm. Chúng tôi làm hết sức mà thu vẫn không đủ bù chi.

Đó là sự thật. Khởi nghiệp chưa bao giờ dễ dàng hay màu hồng.

Bài toán lương của người sáng lập

Có một phép so sánh vui nhưng rất thật. Nếu lấy tổng lợi nhuận của những năm đầu chia cho tổng số giờ làm việc, thường là 14 đến 16 tiếng mỗi ngày và không nghỉ cuối tuần, thì thu nhập theo giờ của CEO có thể còn thấp hơn một nhân viên cố định.

Làm chủ ở giai đoạn đầu không phải là chỉ tay năm ngón. Đó là làm tất cả mọi việc, là người đến sớm nhất và về muộn nhất, là người duy nhất không được phép ốm, và đôi khi là người cuối cùng nhận lương.

Qua giai đoạn sinh tử và bài học quản trị

Đến nay, HOPE CORP đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất. Công ty vào quỹ đạo ổn định, có dòng tiền dương, và đó là bước đệm cho các kế hoạch phát triển tiếp theo.

Nhìn lại, tôi biết ơn những ngày lỗ nặng ấy. Nhờ chúng, tôi học được những điều mà trường lớp không dạy:

• Học thực chiến: từ quản lý vận hành đến xử lý khủng hoảng.
• Học đứng dậy: ngã ở đâu thì đứng lên ở đó, và trưởng thành qua từng con số.

Lời khuyên từ người trong cuộc

Dù bận đến đâu, người sáng lập nên tập thói quen quản lý tài chính định kỳ. Đừng để nước đến chân mới nhảy. Xem báo cáo tài chính theo tuần, theo tháng và theo quý là cách duy nhất để quản trị rủi ro và biết doanh nghiệp mình có khoẻ thật hay không.

Giai đoạn đầu việc gì cũng đến tay và bạn sẽ thấy quá tải. Nhưng điều đó cần thiết: bạn phải hiểu từng đồng tiền đi đâu về đâu trước khi giao nó cho người khác. Khi công ty lớn lên, bạn sẽ có cộng sự và CFO hỗ trợ. Tuy vậy, tư duy tài chính thì người đứng đầu bắt buộc phải nắm giữ.

Hành trình vạn dặm bắt đầu từ những bảng Excel khô khan nhưng đầy sức nặng.