Câu chuyện định giá: suýt bán cả rừng cây với giá một khúc củi

Sau khi cùng team hoàn thiện Financial Projection (dự toán tài chính) với những con số lợi nhuận và dòng tiền tương lai, một câu hỏi lớn hiện lên: rốt cuộc HOPE đáng giá bao nhiêu?

Câu hỏi ấy làm tôi nhớ lại những ngày đầu, khi tôi cũng từng ngồi tính định giá cho công ty của mình. Khi đó tôi không định giá theo cảm tính, tôi cũng tính toán cẩn thận. Nhưng với kinh nghiệm và tầm nhìn lúc ấy, tôi chưa có cái nhìn toàn diện về một dự án có quy mô, và đặc biệt còn thiếu mảnh ghép quản trị rủi ro.

Cái bẫy của tầm nhìn ngắn hạn

Ngày xưa tôi chỉ nhìn HOPE gói trong thành công của một, hai dòng sản phẩm chủ lực. Thấy nó bán tốt, tôi nghĩ nó có giá trị. Nhưng tôi chưa thấy bức tranh lớn của cả một hệ sinh thái như bây giờ. Nếu lúc đó tôi đồng ý với mức định giá mà một bên đối tác đưa ra, dù con số nghe có vẻ hời cho một doanh nghiệp bán sản phẩm, thì thực ra tôi đang bán rẻ tương lai của chính mình.

Tôi nhớ mãi một phép so sánh: nếu gật đầu lúc đó, tôi đã bán cả rừng cây, tức tiềm năng hệ sinh thái sau này, với giá của một khúc củi, tức lợi nhuận sản phẩm trước mắt.

Cái mác "giá cao" ngày đó thực chất là ảo tưởng, vì nó chưa tính hết giá trị của thương hiệu và của cộng đồng.

Sự tự tin đến từ những con số

Giờ đây, khi nhìn vào bản Financial Projection đang xây dựng để đưa vào Data Room, tôi có một cảm giác khác hẳn. Đó không phải sự tự tin mù quáng. Đó là sự tự tin có cơ sở.

Dựa trên tình hình kinh doanh thực tế hiện nay, khi HOPE có dòng tiền ổn định, có tệp khách hàng trung thành và một lộ trình phát triển bài bản, tôi cho rằng công ty đang có giá trị. Giá trị ấy không nằm ở lời nói của founder. Nó nằm ở:

• Khả năng sinh lời bền vững.
• Một hệ sinh thái ba trụ khó sao chép, đóng vai trò hào phòng thủ.
• Năng lực quản trị rủi ro được tôi luyện qua sóng gió.

Tìm kiếm một mức định giá công bằng

Hiểu rõ giá trị của mình, tôi bước vào bàn đàm phán với tâm thế khác. Tôi không tìm cách hô giá để kiếm lợi trước mắt. Tôi đưa ra mức định giá phản ánh đúng công sức đã bỏ ra và tiềm năng phía trước.

Tôi muốn nhà đầu tư thấy rằng mua cổ phần của HOPE không phải là mua một món hàng, mà là mua một chỗ trên con tàu đang tăng tốc.

Bài học của tôi: đừng vội định giá khi chưa hiểu hết chính mình. Hãy xây đủ rừng, đừng vội bán củi.