Một cơ hội ở sân bay và cái bẫy nhầm vòng gọi vốn

Khi viết những dòng này, tôi đang ngồi ở sân bay chờ chuyến bay về Hải Phòng. Lại delay. Nhưng thay vì bực bội, tôi thấy biết ơn khoảng lặng này, vì nó giúp tôi kịp ghi lại những điều đáng nhớ sau chuyến công tác vừa rồi tại TP.HCM.

Trong số các học viên tham gia chương trình retreat chăm sóc sức khoẻ của HOPE lần này, tôi có duyên gặp một người chị rất đặc biệt. Chị là người Việt, hiện sống và làm việc tại Bali, Indonesia, và công việc của chị kết nối trực tiếp với thị trường Mỹ. Chị cũng làm chuyên sâu trong mảng sức khoẻ và wellness. Là người trong nghề, tiếp cận với những xu hướng mới ở Bali và Mỹ, tiêu chuẩn của chị rất cao. Vậy mà sau khi trải nghiệm trọn vẹn chương trình, chị dành cho anh em HOPE đúng hai chữ khiến tôi xúc động: "tận tâm".

Chị chia sẻ rằng chị thấy sự tận tâm trong từng chi tiết chúng tôi làm, và hệ sinh thái này đúng là điều chị tìm kiếm bấy lâu. Được một người trong nghề công nhận, với tôi, đó là niềm vui lớn hơn cả doanh thu.

Cơ hội đến từ một kết nối bất ngờ

Khi hai chị em say sưa trao đổi về nghề, chị cho biết chồng chị là một nhà đầu tư thiên thần chuyên nghiệp. Chị ngỏ lời mời chúng tôi đến Bali khi có dịp, và tin rằng có nhiều việc có thể triển khai cùng nhau ở thị trường quốc tế.

Tĩnh lại để không "say máu"

Cơ hội mở ra ngay trước mắt. Nhưng ngồi ở phòng chờ, khi sự hưng phấn qua đi, tôi nhớ lại những bài giảng của anh Hải H Nguyễn (Forbes Under 30 Asia 2017, Founder & Fundraising Coach tại BeginGuru) về các vòng gọi vốn. Tôi tự hỏi: nếu cơ hội hợp tác này đi tiếp, mình phải định vị HOPE ở đâu?

Rất nhiều founder khi thấy tín hiệu rót vốn thì gật đầu ngay. Nhưng đó là cái bẫy. Anh Hải từng cảnh báo kỹ về việc nhầm lẫn giữa vòng ươm mầm (incubator, pre-seed) và vòng thiên thần (angel round).

Nếu tôi định vị sai, coi HOPE như một dự án mới nhú, tôi sẽ dễ chấp nhận định giá thấp và nhường một lượng cổ phần quá lớn, vào khoảng 20 đến 30%, cho số vốn không tương xứng. Điều đó rất nguy hiểm. HOPE đã có hơn hai năm thực chiến, có traction, có sự tận tâm được khách hàng kiểm chứng. Nếu bán rẻ cổ phần lúc này và bị pha loãng quá sớm, đến các vòng sau, founder sẽ không còn lại bao nhiêu quyền kiểm soát.

Bài học

Nhờ kiến thức về cơ chế vốn, tôi giữ được cái đầu lạnh. Tôi trân trọng mối duyên này và lời mời đến Bali. Nhưng để bước đến bàn đàm phán, tôi cần một tâm thế đàng hoàng: HOPE gọi vốn ở vị thế của một doanh nghiệp có giá trị thực, chứ không phải đi xin tiền để thử nghiệm một ý tưởng.

Khởi nghiệp là vậy. Cơ hội có thể đến từ một vị khách ở Bali, hay từ một lời khen chân thành. Nhưng để biến cơ hội thành vận hội bền vững, founder phải có kiến thức để bảo vệ cuộc chơi của mình. Cảm ơn chuyến bay delay đã cho tôi thời gian xem lại bài học này.