Pitch deck không để khoe: sáu phần còn lại của một bản kế hoạch gọi vốn

Một pitch deck không phải để khoe mẽ. Nó là bản kế hoạch để thuyết phục nhà đầu tư. Trong phần đầu của chuỗi bài này, tôi đã nói về bốn phần nền móng: thành tựu, đội ngũ, thị trường và vấn đề. Hôm nay là sáu phần còn lại, tức khung nhà và mái che cho dòng tiền của nhà đầu tư. Đặc biệt là phần thứ chín, thứ mà nếu thiếu, cả bộ hồ sơ chỉ còn là giấy.

Giải pháp: cú đấm chủ lực

Sau khi chỉ ra vấn đề, HOPE đưa ra giải pháp gì? Trước đây tôi chỉ bán sản phẩm. Giờ giải pháp của HOPE là một hệ sinh thái kiềng ba chân:

• Sản phẩm thuần thực vật (thân khoẻ).
• Giáo dục kiến thức (tuệ sáng).
• Cộng đồng kỷ luật (tâm an).

Đây là chỗ chứng minh sự khác biệt so với thị trường: chúng tôi không bán một thức uống, mà đồng hành để khách hàng thay đổi thói quen sống.

Đối thủ: biết người biết ta

Nhiều founder ngại nói về đối thủ, hoặc tuyên bố rằng mình không có đối thủ. Đó là sai lầm. Tôi chỉ rõ ai là đối thủ trực tiếp, ai là gián tiếp, và quan trọng nhất là HOPE đứng ở đâu trên bản đồ đó. Chúng tôi không cạnh tranh bằng giá với các hãng nước giải khát. Chúng tôi cạnh tranh bằng chất lượng tư vấn và hàm lượng giáo dục trong từng sản phẩm.

Lộ trình sản phẩm và kinh doanh

Nhà đầu tư cần biết ba đến năm năm tới con thuyền này đi về đâu.

• Năm 1: phủ sóng sản phẩm chủ lực, ổn định dòng tiền.
• Năm 2: mở rộng chuỗi khoá học và workshop chuyên sâu.
• Năm 3: số hoá nền tảng thành ứng dụng, xây dựng dữ liệu sức khoẻ.

Một lộ trình rõ ràng cho thấy founder có tầm nhìn xa, không phải tư duy ăn xổi, kiếm lẻ qua ngày.

Đề xuất đầu tư

Đến phần này nhiều founder ngại nói chuyện tiền. Với tôi, sự thẳng thắn là thước đo của chuyên nghiệp. Một đề xuất đầu tư tốt trả lời hai câu hỏi: cần bao nhiêu, và tiền đó dùng vào đâu, với tỷ lệ phân bổ rõ ràng cho từng hạng mục như nghiên cứu sản phẩm, marketing và vận hành. Sự minh bạch trong phân bổ vốn giúp nhà đầu tư yên tâm rằng tiền của họ không bị tiêu hoang.

Kế hoạch thoái vốn: bài học đắt giá nhất

Đây là phần tinh túy nhất của tư duy "cơ chế vốn" mà tôi học được từ anh Hải H Nguyễn. Nhà đầu tư bỏ tiền vào không chỉ quan tâm dự án tốt thế nào. Họ quan tâm bao giờ họ thu được tiền về và với mức lợi nhuận nào.

Nếu founder không vẽ được lối ra, đừng mong nhà đầu tư bước vào. Cần trình bày rõ các kịch bản, chẳng hạn:

• Niêm yết (IPO) sau một số năm?
• Được một tập đoàn lớn mua lại (M&A)?
• Hay cam kết chia cổ tức định kỳ?

Nhắc lại: không có kế hoạch thoái vốn, pitch deck chỉ là giấy.

Kêu gọi hành động

Cuối cùng, đừng để bài thuyết trình kết thúc trong im lặng. Hãy để lại thông tin liên hệ và một lời mời hợp tác có sức nặng, thể hiện sự sẵn sàng đón những người đồng hành cùng tần số.

Lời kết

Cấu trúc mười phần này không phải những slide vô tri. Nó là tư duy mạch lạc của người làm chủ. Thú thật, khi ngồi điền đầy đủ mười mục này, tôi thấy doanh nghiệp mình "sáng" hơn bao giờ hết. Mọi lỗ hổng quản trị đều lộ ra để tôi kịp xử lý trước khi gặp nhà đầu tư. Hành trình hoàn thiện bộ hồ sơ vẫn đang tiếp diễn, nhưng giờ tôi làm nó với sự tự tin của người hiểu luật chơi. Các phần tiếp theo, về dự phóng tài chính và thẩm định (due diligence), còn nhiều việc khó, nhưng cũng thú vị hơn nhiều.