Mùa lạnh ở miền Bắc và vùng núi có thể xuống rất sâu, còn miền Trung và miền Nam thì lạnh theo đợt gió mùa. Cảm giác chung là người chậm lại: ngại ra khỏi chăn, ngại uống nước, ngại vận động. Nhưng chính những ngày ấy, vài thói quen nhỏ lại tạo khác biệt lớn cho sự dễ chịu trong cả ngày.
Mặc nhiều lớp mỏng hơn một lớp dày
Nguyên tắc quen thuộc của người hay đi rừng, đi núi cũng đúng với đời sống thường ngày. Lớp trong cùng nên thoáng và thấm mồ hôi; lớp giữa giữ nhiệt như len, nỉ; lớp ngoài chắn gió. Ưu điểm của cách này là bạn cởi bớt được khi vào phòng ấm hoặc khi vận động, tránh tình trạng đổ mồ hôi rồi ngấm lạnh — thứ khiến nhiều người thấy ớn người sau khi đi ngoài đường về.
Ba vùng dễ mất nhiệt
- Đầu và cổ: một chiếc khăn quàng mỏng đôi khi có tác dụng hơn cả một áo khoác thêm.
- Bàn tay: hay lạnh trước tiên, nhất là với người có tuần hoàn ngoại vi kém, như bài tê bì chân tay có nhắc.
- Bàn chân: tất khô là điều kiện quan trọng. Tất ẩm giữ lạnh chứ không giữ ấm.
Ăn uống và vận động ngày rét
Trời lạnh làm cảm giác khát giảm hẳn, nên nhiều người uống rất ít nước mà không nhận ra, dẫn tới khô da, khô môi và mệt nhẹ. Hãy giữ một bình nước ấm bên cạnh và uống theo nhịp thay vì chờ khát, theo tinh thần bài uống nước đúng cách mỗi ngày. Bữa ăn nên ấm nóng, đủ đạm và có rau — canh, cháo, món hầm đều hợp, và bạn có thể tham khảo thêm gợi ý trong bài thực phẩm mùa lạnh. Về vận động, đừng để cái lạnh cắt đứt thói quen: 15–20 phút vận động nhẹ trong nhà cũng đủ làm người ấm lên tự nhiên, ấm bền hơn nhiều so với ngồi cạnh máy sưởi.
Không khí trong nhà và giấc ngủ
Đóng kín cửa cả ngày khiến không khí tù đọng và khô. Nên mở hé cửa vài phút mỗi buổi để đổi không khí, và tuyệt đối không đốt than trong phòng kín để sưởi — đây là nguyên nhân của nhiều tai nạn thương tâm mỗi mùa đông. Với chăn đệm điện hay túi sưởi, hãy dùng đúng hướng dẫn và không để qua đêm ở mức cao. Phòng ngủ hơi mát và cơ thể được ủ ấm thường cho giấc ngủ sâu hơn phòng nóng bức, như bài giấc ngủ chất lượng đề cập.
Người lớn tuổi và trẻ nhỏ
Hai nhóm này điều nhiệt kém hơn và thường ít nói ra khi thấy lạnh. Với người lớn tuổi, buổi sáng sớm là lúc cần thận trọng nhất: nên tỉnh dậy nằm thêm vài phút, mặc ấm ngay tại giường rồi mới ra khỏi chăn, và lùi giờ tập thể dục ngoài trời lại muộn hơn khi trời đã bớt lạnh. Với trẻ nhỏ, mặc vừa đủ ấm quan trọng hơn mặc thật nhiều — trẻ mặc quá dày dễ ra mồ hôi lưng rồi ngấm ngược. Sờ gáy trẻ thấy ấm khô là vừa. Nếu trong nhà có người mắc bệnh mạn tính, hãy giữ liên hệ với bác sĩ trong đợt rét đậm và tuân thủ đơn thuốc đang dùng.