Chỉ trong một thế hệ, thời gian một đứa trẻ nhìn gần đã tăng lên rất nhiều: bảng, vở, sách, rồi màn hình điện thoại, máy tính bảng, tivi. Mắt trẻ đang trong giai đoạn phát triển, và thói quen hằng ngày hình thành từ bây giờ sẽ đi theo con rất lâu. Tin tốt là những điều chỉnh hiệu quả nhất lại khá đơn giản.
Quy tắc nghỉ mắt dễ nhớ
Cách phổ biến và dễ áp dụng nhất là quy tắc 20-20-20: cứ khoảng 20 phút nhìn gần, cho mắt nhìn ra xa chừng 6 mét trong khoảng 20 giây. Với trẻ nhỏ, bạn có thể diễn đạt thành trò chơi: "hết một đoạn thì nhìn ra ngoài cửa sổ tìm cho mẹ một con chim". Mấu chốt là biến quãng nghỉ thành việc tự nhiên chứ không phải mệnh lệnh.
Bên cạnh đó, hãy nhắc con chớp mắt. Khi tập trung nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm đi và mắt dễ khô, cộm. Chủ đề này được nói kỹ hơn trong bài mỏi mắt, khô mắt vì màn hình.
Góc học bài: ánh sáng và khoảng cách
Ánh sáng nên đủ và đều, tránh tình trạng chỉ có một vùng sáng gắt giữa phòng tối. Đèn bàn nên đặt phía đối diện tay viết để bàn tay không đổ bóng lên trang vở. Khoảng cách từ mắt tới sách nên vào khoảng một cẳng tay, và trẻ ngồi thẳng lưng, hai chân chạm sàn.
Trẻ cúi sát vở thường không phải vì lười ngồi thẳng — đôi khi đó là dấu hiệu con đang nhìn không rõ.
Với màn hình, đặt cách xa hơn sách một chút và tránh để trẻ dùng thiết bị trong phòng tối. Buổi tối, cắt màn hình trước giờ ngủ giúp cả mắt lẫn giấc ngủ, như đã nói trong bài màn hình trước giờ ngủ.
Thời gian ngoài trời là điều đáng ưu tiên
Cho trẻ chơi ngoài trời mỗi ngày là một trong những việc đơn giản mà đáng làm nhất. Ở ngoài trời, mắt trẻ được nhìn xa và thay đổi tiêu điểm liên tục — điều gần như không xảy ra khi ngồi trong phòng. Đây cũng là dịp con vận động, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên và ngủ ngon hơn vào buổi tối.
Không cần sắp xếp cầu kỳ. Đưa con ra công viên buổi chiều, cho con đi bộ đoạn cuối trên đường về nhà, hay đơn giản là để con chơi ngoài sân thay vì ngồi trong phòng khách — tất cả đều tính. Với lịch học dày, hãy coi khoảng thời gian ngoài trời là một phần của ngày chứ không phải phần thưởng khi học xong.
Khi nào nên đưa con đi khám
Hãy chú ý các dấu hiệu: con nheo mắt khi nhìn xa, dụi mắt nhiều, cúi sát vở, nghiêng đầu khi xem tivi, kêu nhức đầu hoặc mỏi mắt sau khi học, hay chép sai bài trên bảng. Đây là những tín hiệu nên đưa con tới cơ sở chuyên khoa mắt để kiểm tra. Ngay cả khi không có dấu hiệu gì, việc khám mắt định kỳ cho trẻ trong tuổi đi học vẫn là thói quen nên có. Song song, một nếp sinh hoạt lành mạnh với bữa sáng tử tế cũng nâng đỡ cả ngày học của con — xem thêm bữa sáng cho trẻ đi học.