Nhận cẩm nang chăm sóc sức khoẻ (PDF) miễn phí — gửi thẳng vào email của bạn.
thoi-quen

Quầng thâm mắt do đâu? Sáu nguyên nhân và nếp sống nên chỉnh

Chiếc gối trắng và tách trà trên giường cạnh ô cửa sổ trong ánh sáng buổi sớm
Trả lời nhanh

Quầng thâm mắt do nhiều nguyên nhân cùng lúc chứ hiếm khi do một thứ. Phổ biến nhất là cơ địa di truyền, cấu trúc vùng mắt (da mỏng, hốc mắt sâu tạo bóng), sắc tố tăng ở vùng da quanh mắt, rồi mới tới thiếu ngủ, thói quen dụi mắt do dị ứng, nắng và thời gian nhìn màn hình kéo dài. Vì vậy ngủ đủ giấc giúp vẻ mặt tươi hơn nhưng không làm mọi kiểu quầng thâm biến mất; biết loại của mình mới chọn đúng việc để chỉnh.

Có một câu mà gần như chị em nào đi làm cũng từng nghe: "Dạo này mệt à, mắt thâm quá." Người hỏi có ý tốt, nhưng người nghe thì thường chột dạ. Vì nhiều khi mình đâu có thức khuya. Tuần này đã cố đi ngủ lúc mười một giờ, đã uống đủ nước, vậy mà sáng soi gương vẫn thấy hai vệt sẫm dưới mắt y như cũ.

Lý do là quầng thâm mắt do đâu không có một câu trả lời duy nhất. Thiếu ngủ chỉ là một nguyên nhân, và ở người bị quầng thâm lâu năm thì nó thường không phải nguyên nhân chính. Có người quầng thâm vì cơ địa từ nhỏ, có người vì cấu trúc hốc mắt tạo bóng, có người vì sắc tố ở vùng da quanh mắt đậm hơn, có người vì dụi mắt mỗi mùa dị ứng. Mỗi loại cần một cách nhìn khác, và nhầm loại là lý do khiến nhiều người cố mãi mà không thấy gì khác.

Bài viết này làm ba việc. Thứ nhất, đi qua sáu nguyên nhân thường gặp nhất, dựa trên những gì các cơ sở y khoa uy tín như Mayo Clinic, Cleveland Clinic và Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ đã tổng hợp. Thứ hai, chỉ cách tự quan sát trước gương để đoán mình thuộc kiểu nào, trong vòng hai phút. Thứ ba, những nếp sống đáng chỉnh, nói rõ việc nào giúp được gì và việc nào không giúp được gì, để bạn không tốn công vào chỗ không đáng.

Xin nói trước một điều. Quầng thâm mắt rất phổ biến, phần lớn không phải dấu hiệu bệnh, và nó không phải bảng điểm chấm mức chăm chỉ chăm da của bạn. Nhiều người có quầng thâm từ năm mười lăm tuổi dù ngủ rất đều. Bài này không hứa xoá được quầng thâm, và cũng xin bạn cảnh giác với bất kỳ nơi nào hứa như vậy trong vài ngày.

Quầng thâm mắt là gì, và vì sao vùng này dễ sẫm màu đến vậy

Quầng thâm mắt là vùng da dưới mắt trông sẫm hơn da xung quanh. Màu có thể là nâu, xanh tím, hơi đỏ, hoặc chỉ là một vệt tối trông như bóng. Nó có thể nhẹ tới mức chỉ mình để ý, hoặc rõ tới mức người khác hỏi thăm.

Để hiểu vì sao vùng này dễ sẫm, hãy nghĩ về ba đặc điểm của nó.

Da ở đây mỏng nhất trên cơ thể. Da mí mắt và vùng dưới mắt mỏng hơn đáng kể so với da má hay da trán. Da càng mỏng thì những gì nằm bên dưới càng dễ lộ ra, trong đó có màu của các mạch máu nhỏ. Đó là lý do một số quầng thâm có sắc xanh tím chứ không phải nâu.

Vùng này có cấu trúc lõm tự nhiên. Hốc mắt là một vùng trũng. Dưới ánh đèn chiếu từ trên xuống, như đèn trần văn phòng hay đèn phòng tắm, phần trũng ấy tạo bóng. Nhiều người thấy quầng thâm rõ nhất khi soi gương phòng tắm và nhạt hẳn khi đứng cạnh cửa sổ, chính vì yếu tố bóng này.

Vùng này chịu nhiều tác động nhỏ lặp đi lặp lại. Mắt chớp hàng nghìn lần mỗi ngày, bị dụi khi ngứa, bị kéo khi tẩy trang, bị nắng chiếu vào mà ít ai nhớ thoa chống nắng sát mắt. Từng tác động rất nhỏ, nhưng cộng dồn qua nhiều năm thì đáng kể.

Ba đặc điểm này giải thích vì sao gần như ai cũng có chút quầng thâm, và vì sao nó hay rõ hơn theo tuổi. Giờ ta đi vào từng nguyên nhân cụ thể.

Sáu nguyên nhân thường gặp nhất

1. Cơ địa và di truyền

Đây là nguyên nhân mà các nguồn y khoa đều xếp lên đầu. Cleveland Clinic ghi rằng quầng thâm dưới mắt thường có tính di truyền, đặc biệt là kiểu tăng sắc tố quanh mắt. Nếu mẹ hoặc bà của bạn có quầng thâm rõ, khả năng bạn cũng có là khá cao, và nó thường xuất hiện từ khá sớm, từ tuổi thiếu niên chứ không đợi tới lúc đi làm.

Nhận ra điều này rất quan trọng, vì nó giúp bạn thôi tự trách. Quầng thâm do cơ địa không phải hậu quả của việc bạn ngủ ít hay chăm da kém. Nó là một đặc điểm, giống như màu tóc hay dáng mũi. Nếp sống tốt vẫn giúp bạn không cộng thêm mệt mỏi lên trên nền đó, nhưng đừng đặt mục tiêu làm cho nó biến mất bằng giờ ngủ.

2. Cấu trúc vùng mắt và thay đổi theo tuổi

Có người sinh ra với hốc mắt sâu hơn, hoặc rãnh dưới mắt rõ hơn. Khi đó quầng thâm thực chất là bóng đổ, không phải da đổi màu. Theo Mayo Clinic, cùng với tuổi tác, lớp mỡ và collagen quanh mắt mỏng dần, da cũng mỏng hơn, nên vùng trũng rõ hơn và mạch máu bên dưới dễ lộ hơn. Đó là lý do nhiều chị em ngoài ba mươi lăm thấy quầng mắt rõ hơn so với thời hai mươi dù nếp sống không đổi.

Kiểu này có một dấu hiệu dễ nhận: nó đổi theo ánh sáng. Đứng dưới đèn trần thì rõ, quay mặt về phía cửa sổ thì nhạt đi, ngửa mặt lên nhìn trần nhà thì gần như mất.

3. Sắc tố tăng ở vùng da quanh mắt

Kiểu này có màu nâu, nâu xám, và thường không đổi nhiều theo ánh sáng. Nó hay gặp ở người có làn da trung bình tới sẫm, trong đó có nhiều người Việt. Sắc tố ở vùng này tăng lên vì nhiều lý do cộng lại: cơ địa, nắng chiếu vào vùng mắt mà không được che chắn, và những kích ứng nhỏ lặp đi lặp lại như dụi mắt, tẩy trang mạnh tay.

Điểm đáng nhớ là với kiểu này, ngủ thêm một tiếng gần như không làm thay đổi gì. Việc có ý nghĩa hơn là giảm những thứ khiến sắc tố tăng thêm, mà hai thứ lớn nhất là nắng và cọ xát.

4. Thiếu ngủ, mệt mỏi và nhịp sống lệch

Đây là nguyên nhân mà ai cũng nghĩ tới đầu tiên, và nó có thật, chỉ là không lớn như ta tưởng. Mayo Clinic xếp mệt mỏi và thiếu ngủ vào danh sách nguyên nhân thường gặp. Khi ngủ không đủ, da trông nhợt hơn, nên mạch máu và vùng tối bên dưới hiện rõ hơn. Đồng thời, sau một đêm ngủ ít, vùng mắt dễ bọng hơn vào buổi sáng, và bọng mắt tạo thêm bóng.

Nói cách khác, thiếu ngủ thường không tạo ra quầng thâm từ con số không. Nó làm cái nền sẵn có hiện rõ hơn. Đó là lý do một người vốn có chút quầng thâm sẽ thấy nó đậm hẳn sau tuần chạy deadline, rồi nhạt bớt sau kỳ nghỉ, nhưng không bao giờ mất hẳn.

Nếu bạn muốn đọc kỹ hơn về chuyện ngủ muộn và làn da, bài ngủ muộn ảnh hưởng làn da ra sao có một lịch lui giờ ngủ mười lăm phút mỗi tối, dễ theo hơn nhiều so với ép mình ngủ sớm hẳn hai tiếng.

5. Dị ứng, ngứa mắt và thói quen dụi mắt

Nguyên nhân này hay bị bỏ qua, nhất là ở người sống tại thành phố nhiều bụi hoặc có cơ địa dị ứng. Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ và Mayo Clinic đều nhắc tới viêm mũi dị ứng như một nguồn gây quầng thâm. Có hai đường. Khi nghẹt mũi, các mạch máu nhỏ quanh mắt dễ ứ và giãn, làm vùng dưới mắt sẫm hơn. Và khi mắt ngứa, người ta dụi, mà dụi nhiều lần qua nhiều tháng là một kiểu cọ xát lặp lại, góp phần làm sắc tố vùng này đậm lên.

Nếu quầng thâm của bạn nặng hơn theo mùa, đi kèm hắt hơi, ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mũi vào sáng sớm, thì hướng đáng xem xét là dị ứng. Việc đó nên hỏi bác sĩ, vì kiểm soát được cơn ngứa thì thói quen dụi mắt tự giảm.

6. Nắng, màn hình và các yếu tố sinh hoạt khác

Nắng là yếu tố quen thuộc với sắc tố da nói chung, và vùng mắt thường là chỗ bị bỏ sót khi thoa chống nắng vì sợ cay mắt. Mayo Clinic nêu tiếp xúc nắng là một nguyên nhân khiến da quanh mắt sẫm màu hơn.

Màn hình thì tác động theo đường khác. Nhìn màn hình nhiều giờ liền làm mắt khô và mỏi, người ta hay dụi mắt hơn, chớp mắt ít hơn, và nếu lướt điện thoại tới khuya thì giờ ngủ bị đẩy lùi. Bản thân ánh sáng màn hình không làm da thâm, nhưng thói quen đi kèm với nó thì góp phần.

Ngoài ra còn vài yếu tố nhỏ hơn đáng nhắc: ăn mặn buổi tối dễ khiến sáng hôm sau mặt và mắt hơi sưng, tạo thêm bóng; uống ít nước làm da trông kém tươi; hút thuốc và uống rượu bia thường xuyên cũng được các nguồn y khoa nêu là yếu tố bất lợi cho vùng da này.

Tự nhận ra kiểu quầng thâm của mình trong hai phút

Đây là cách quan sát ở mức phổ thông, không phải chẩn đoán. Nhưng nó giúp bạn biết nên chú ý vào việc nào.

Bước một: đứng trước cửa sổ lúc ban ngày. Ánh sáng tự nhiên chiếu thẳng vào mặt. Nếu quầng thâm nhạt đi đáng kể so với lúc đứng dưới đèn phòng tắm, phần lớn của nó có thể là bóng đổ do cấu trúc vùng mắt.

Bước hai: nhìn màu. Nâu hoặc nâu xám, khá đều, không đổi nhiều theo ánh sáng: nghiêng về sắc tố. Xanh tím hoặc hơi hồng tím: nghiêng về mạch máu lộ qua lớp da mỏng. Chỉ là vệt tối không rõ màu: nghiêng về bóng.

Bước ba: kéo nhẹ da. Dùng đầu ngón tay đặt ở gò má, kéo rất nhẹ xuống dưới. Nếu màu sẫm vẫn giữ nguyên trên da, nghiêng về sắc tố. Nếu màu nhạt đi khi da được kéo căng, nghiêng về mạch máu hoặc bóng. Làm nhẹ tay, một lần là đủ, không cần lặp đi lặp lại.

Bước bốn: nhớ lại lịch sử. Có từ nhỏ, người nhà cũng có: nghiêng về cơ địa. Nặng lên theo mùa, kèm ngứa mắt, nghẹt mũi: nghĩ tới dị ứng. Đậm hẳn sau tuần làm việc căng, nhạt lại sau kỳ nghỉ: yếu tố nhịp sống đang cộng thêm vào.

Phần lớn chúng ta là kiểu hỗn hợp, có một chút của mỗi thứ. Điều đó bình thường. Mục tiêu của bước quan sát không phải là dán nhãn chính xác, mà là thôi dồn toàn bộ công sức vào một việc, ví dụ ngủ sớm, trong khi thứ chiếm phần lớn quầng thâm của mình lại là sắc tố do nắng.

Cũng như quầng thâm, mỗi người một thể trạng và một nhịp sống khác nhau. Nếu bạn muốn biết nhịp sống của mình đang lệch nhiều nhất ở mắt xích nào, giấc ngủ, căng thẳng hay bữa ăn, bạn có thể kiểm tra thể trạng trong 90 giây trước khi quyết định sửa gì.

Nếp sống nên chỉnh: việc nào giúp được gì

Phần này sắp theo thứ tự từ việc dễ làm nhất tới việc cần kiên trì hơn. Với mỗi việc, bài nói rõ nó hợp với kiểu quầng thâm nào, để bạn chọn đúng.

Che nắng cho vùng mắt

Hợp nhất với kiểu sắc tố, và có ích cho mọi kiểu. Đeo kính râm khi ra đường ban ngày, nhất là khi đi xe máy, là cách đơn giản mà che chắn tốt hơn nhiều so với cố thoa kem sát mắt. Mũ rộng vành thêm một lớp nữa. Nếu dùng kem chống nắng, hãy chọn loại dịu, thoa cách bờ mi một khoảng, không kéo da. Đây là thói quen rẻ nhất trong danh sách, và cũng là thói quen hay bị bỏ nhất.

Bớt cọ xát: dụi mắt, tẩy trang, rửa mặt

Hợp với kiểu sắc tố và kiểu liên quan dị ứng. Ba điểm nhỏ:

  • Tẩy trang mắt bằng cách đặt bông thấm dung dịch lên mắt vài giây cho lớp trang điểm mềm ra, rồi lau một chiều nhẹ nhàng. Không chà qua chà lại.
  • Lau mặt bằng cách thấm khăn, không kéo khăn ngang qua mắt.
  • Khi mắt ngứa, thay vì dụi, hãy rửa mắt bằng nước sạch hoặc chườm mát. Nếu ngứa thường xuyên, hỏi bác sĩ về nguyên nhân dị ứng.

Giữ giấc ngủ đủ và đều

Hợp với mọi kiểu, nhưng đặt kỳ vọng đúng: ngủ đủ giúp bạn không cộng thêm lớp mệt mỏi lên nền sẵn có, chứ không xoá nền đó. Với người lớn, các khuyến nghị phổ biến là bảy tới chín tiếng mỗi đêm. Nhưng quan trọng không kém số giờ là độ đều: đi ngủ và thức dậy vào giờ gần giống nhau cả tuần, kể cả cuối tuần.

Kẻ thù lớn nhất của giờ ngủ ở chị em đi làm thường là chiếc điện thoại sau mười giờ tối. Bài màn hình trước giờ ngủ gợi ý một vùng đệm ba mươi tới sáu mươi phút, và cách làm cho vùng đệm ấy dễ giữ. Một nghi thức nhỏ thay cho việc lướt điện thoại, như một tách trà thư giãn buổi tối pha từ hoa và vỏ quả không có caffeine, giúp tay có việc để làm và đầu có tín hiệu rằng ngày đã khép lại.

Nếu bạn nằm thấy nghẹt mũi hoặc hay dậy với mắt sưng, thử kê gối cao hơn một chút. Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ gợi ý cách này để giảm dịch dồn về vùng mắt khi ngủ.

Chườm mát buổi sáng

Hợp với kiểu có bọng mắt đi kèm. Đặt khăn sạch nhúng nước mát, hoặc hai chiếc thìa inox để trong ngăn mát tủ lạnh, lên vùng dưới mắt vài phút. Vùng mắt thường gọn hơn sau đó, nên bóng đổ ít đi. Đây là tác động tạm thời trong buổi sáng, không thay đổi sắc tố hay cơ địa, nhưng là một bước dễ chịu để bắt đầu ngày. Đừng đặt đá trực tiếp lên da.

Bớt mặn vào bữa tối

Hợp với kiểu có bọng mắt buổi sáng. Bữa tối nhiều nước chấm, đồ kho mặn, mì gói, đồ ăn nhanh dễ khiến cơ thể giữ nước, sáng ra mặt và mắt hơi sưng. Không cần ăn nhạt tới mức mất ngon, chỉ cần bớt chấm thêm, bớt bát nước canh mặn cuối bữa. Bài ăn giảm muối có những cách đổi rất nhỏ mà cả nhà vẫn thấy ngon.

Nghỉ mắt khi làm việc màn hình

Hợp với mọi kiểu, đặc biệt với người hay dụi mắt vì mỏi. Quy tắc dễ nhớ là cứ khoảng hai mươi phút nhìn màn hình thì nhìn ra xa chừng hai mươi giây. Chớp mắt chủ động vài lần. Để màn hình thấp hơn tầm mắt một chút. Mắt đỡ khô thì tay đỡ đưa lên dụi. Bài mỏi mắt, khô mắt vì màn hình đi kỹ hơn vào phần này.

Ăn uống và quầng thâm mắt: nói cho đúng mức

Tìm kiếm "ăn gì để hết quầng thâm" rất phổ biến, và câu trả lời trung thực là: không có món nào làm quầng thâm biến mất. Nhưng ăn uống vẫn có vai trò, theo hai cách.

Cách thứ nhất: không để cơ thể thiếu những thứ cơ bản. Một số người có quầng thâm rõ hơn trên nền da xanh xao do thiếu máu. Thiếu máu do thiếu sắt khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nhất là người có kinh nguyệt nhiều hoặc ăn ít thịt. Nếu bạn có kèm mệt kéo dài, chóng mặt khi đứng dậy, móng tay dễ gãy, hãy đi xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ. Về phía bữa ăn, rau lá xanh đậm, các loại đậu, đậu phụ, hạt bí, thịt đỏ nạc đều là nguồn sắt; ăn kèm rau quả giàu vitamin C trong cùng bữa giúp cơ thể hấp thu tốt hơn. Bài thực phẩm giàu sắt có danh sách cụ thể và cách phối bữa.

Cách thứ hai: giữ bữa ăn đủ đạm và đều giờ. Da là mô được tái tạo liên tục, và đạm là một trong những nguyên liệu cơ thể dùng cho việc đó. Chị em bận rộn hay ăn rất ít đạm buổi sáng, bỏ bữa trưa vì họp, rồi dồn tất cả vào bữa tối muộn, khiến vừa thiếu đạm trong ngày vừa nặng bụng khi đi ngủ. Rải đạm đều ba bữa là một điều chỉnh đơn giản. Nếu buổi sáng của bạn chỉ có mười phút, một ly đạm thực vật pha cùng sữa hạt hoặc chuối là cách gom đủ phần đạm buổi sáng mà không phải nấu. Đây không phải cách làm mờ quầng thâm, mà là cách để bữa sáng không bị bỏ trắng trong những ngày bận nhất.

Và uống đủ nước trong ngày. Không cần đếm ly, chỉ cần để chai nước trong tầm mắt và uống mỗi lần đứng dậy. Da thiếu nước trông kém tươi, và vùng mắt vốn mỏng thì thể hiện điều đó rõ nhất.

Một lưu ý nhỏ: cà phê và trà chứa caffeine uống vào buổi chiều muộn có thể làm nhiều người khó vào giấc, và giấc ngủ là thứ ta đang cố giữ. Nếu bạn nhạy với caffeine, hãy dời ly cà phê cuối cùng lên trước hai giờ chiều.

Một buổi sáng và một buổi tối mẫu cho vùng mắt

Để những điều trên không chỉ nằm trên giấy, đây là một khung ngắn, mỗi buổi dưới mười phút.

Buổi tối, khoảng ba mươi phút trước giờ ngủ:

  1. Tẩy trang mắt bằng cách đặt bông vài giây rồi lau một chiều.
  2. Rửa mặt nước ấm, thấm khô bằng khăn sạch.
  3. Cắm sạc điện thoại ở xa giường, bật chế độ không làm phiền.
  4. Pha một tách trà thảo mộc không caffeine, uống chậm trong lúc viết ra ba việc của ngày mai.
  5. Kê gối cao hơn một chút nếu hay nghẹt mũi.

Buổi sáng, sau khi thức dậy:

  1. Uống một cốc nước ấm.
  2. Chườm mát vùng mắt ba tới năm phút nếu mắt sưng.
  3. Ăn sáng đủ đạm, dù chỉ là một ly pha nhanh.
  4. Đeo kính râm và mũ khi ra đường.

Đừng cố làm cả chín việc từ hôm đầu. Chọn hai việc bạn thấy dễ nhất, giữ trong một tuần, rồi thêm dần. Một nếp nhỏ được giữ đều có giá trị hơn một kế hoạch lớn bị bỏ sau ba ngày.

Những hiểu lầm hay gặp về quầng thâm mắt

Hiểu lầm thứ nhất: quầng thâm nghĩa là mình sống không lành mạnh. Không đúng. Nhiều người có quầng thâm vì cơ địa và cấu trúc, dù ngủ đều, ăn uống cẩn thận. Tự trách vì quầng thâm chỉ thêm một nguồn căng thẳng, và căng thẳng thì lại kéo giấc ngủ đi.

Hiểu lầm thứ hai: đắp lát dưa leo, túi trà hay khoai tây sẽ làm hết thâm. Những thứ mát đặt lên mắt có thể làm vùng mắt đỡ sưng tạm thời, chủ yếu nhờ độ mát, giống như chườm khăn lạnh. Nhưng chúng không thay đổi sắc tố hay cấu trúc. Nếu thích thì cứ làm như một phút thư giãn, chỉ đừng kỳ vọng kết quả lâu dài, và đảm bảo mọi thứ đặt lên mắt đều sạch.

Hiểu lầm thứ ba: ngủ bù cuối tuần sẽ xoá sạch quầng thâm của cả tuần. Ngủ bù giúp bạn đỡ mệt, nhưng nhịp ngủ lệch giữa ngày thường và cuối tuần lại khiến đầu tuần sau khó vào giấc hơn. Ngủ đều mỗi ngày có ích hơn ngủ dồn.

Hiểu lầm thứ tư: sản phẩm nào đắt hơn thì mờ thâm nhanh hơn. Giá không nói lên nhiều. Với các sản phẩm bôi vùng mắt, điều quan trọng là thành phần phù hợp với kiểu quầng thâm và làn da của bạn, dùng đều, và không gây kích ứng. Nếu bạn muốn chọn nghiêm túc, bác sĩ da liễu là người nên hỏi, vì họ nhìn tận mắt kiểu quầng thâm của bạn.

Hiểu lầm thứ năm: quầng thâm mắt luôn là dấu hiệu gan hoặc thận có vấn đề. Đây là lời truyền miệng khá phổ biến nhưng không có căn cứ chắc chắn cho người khoẻ mạnh bình thường. Tuy vậy, nếu quầng thâm đi kèm những triệu chứng khác bất thường như phù ở chân, mệt kéo dài, da vàng, thì cần đi khám để bác sĩ đánh giá toàn diện, không phải vì quầng thâm mà vì những dấu hiệu đi kèm.

Khi nào nên gặp bác sĩ

Phần lớn quầng thâm mắt là đặc điểm vô hại. Nhưng có những trường hợp nên đi khám thay vì tự điều chỉnh:

  • Quầng thâm xuất hiện đột ngột trong thời gian ngắn, không giải thích được.
  • Chỉ có ở một bên mắt, hoặc một bên đậm hơn rõ rệt so với bên kia.
  • Đi kèm sưng đỏ, đau, ngứa kéo dài, chảy nước mắt hay chảy dịch.
  • Đi kèm mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, sụt cân hoặc khó thở không rõ lý do.
  • Nghi ngờ dị ứng kéo dài nhiều tháng mà chưa từng được kiểm tra.
  • Bạn muốn can thiệp tại phòng khám: khi đó hãy tìm bác sĩ da liễu có chuyên môn, hỏi rõ phương pháp phù hợp với kiểu quầng thâm của mình, lợi ích, rủi ro và chi phí.

Những gì viết trong bài là điều chỉnh nếp sống cho một tình trạng phổ biến. Chúng đi cùng với chăm sóc y tế khi cần, không thay thế nó.

Tóm lại

Quầng thâm mắt do đâu? Thường là do nhiều thứ cộng lại: cơ địa, cấu trúc vùng mắt, sắc tố, rồi mới tới thiếu ngủ, dị ứng và dụi mắt, nắng và thói quen màn hình. Vì vậy không có một cách chung cho tất cả mọi người.

Hãy dành hai phút quan sát trước gương để đoán mình nghiêng về kiểu nào. Nếu nghiêng về sắc tố, việc đáng làm nhất là che nắng và bớt cọ xát. Nếu nghiêng về bóng và bọng, chườm mát buổi sáng, kê gối cao, bớt mặn buổi tối. Nếu quầng đậm lên theo những tuần căng thẳng, thì chỗ cần chỉnh là giấc ngủ và nhịp sống.

Và quan trọng nhất: đặt kỳ vọng đúng mức. Nếp sống tốt giúp vẻ mặt tươi hơn và không cộng thêm mệt mỏi lên nền sẵn có. Nó không biến bạn thành một người khác, và bạn cũng không cần phải như vậy.

Nếu bạn muốn biết nên bắt đầu từ mắt xích nào trong nhịp sống của mình, làm bài kiểm tra thể trạng 90 giây để nhận một bản phân tích ngắn về giấc ngủ, mức căng thẳng và thói quen ăn uống, rồi chọn đúng một việc để làm trước. Muốn có người đồng hành nhắc nhịp hằng ngày, App IKI giúp bạn theo dõi giấc ngủ và bữa ăn theo thể trạng của riêng mình.

Nguồn tham khảo

  • Mayo Clinic — Dark circles under eyes: Causes và When to see a doctor: mayoclinic.org
  • Cleveland Clinic — Dark Circles Under Eyes: Causes & Treatment: clevelandclinic.org
  • American Academy of Ophthalmology — Bags under the eyes (gợi ý chườm mát, kê gối cao, kiểm soát dị ứng): aao.org

Nội dung trong bài mang tính chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khoẻ chủ động, không nhằm chẩn đoán, không nhằm điều trị bệnh và không thay thế tư vấn y khoa. Các sản phẩm IKI là thực phẩm bổ sung và trà thảo mộc, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người có vấn đề về mắt hoặc da kéo dài, có bệnh nền, đang mang thai, mới sinh hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Nhận cẩm nang chăm sóc sức khoẻ chủ động — miễn phí

Để lại email, chúng tôi gửi ngay cẩm nang PDF theo thể trạng của bạn. Hoặc kiểm tra thể trạng 90 giây để nhận bản phân tích cá nhân hoá.

Nhận cẩm nang miễn phí →

Câu hỏi thường gặp

Ngủ đủ giấc rồi mà vẫn bị quầng thâm mắt, vì sao?

Vì thiếu ngủ chỉ là một trong nhiều nguyên nhân, và thường không phải nguyên nhân chính ở người bị quầng thâm lâu năm. Theo Cleveland Clinic và Mayo Clinic, quầng thâm hay có tính di truyền, hoặc do cấu trúc vùng mắt: da vùng này rất mỏng nên màu mạch máu bên dưới dễ lộ ra, hoặc hốc mắt sâu tạo bóng tối dưới ánh đèn trần. Kiểu quầng thâm do sắc tố thì liên quan nhiều tới nắng và thói quen dụi mắt hơn là giờ ngủ. Nếu ngủ đủ mà quầng không đổi, hãy thử cách tự quan sát trong bài để biết mình thuộc loại nào.

Ngủ sớm có hết thâm mắt không?

Không nên kỳ vọng như vậy. Ngủ đủ và đều giúp vẻ mặt đỡ mệt, bọng mắt buổi sáng thường nhẹ hơn, nhưng với quầng thâm do cơ địa, cấu trúc hay sắc tố thì giờ ngủ không làm chúng biến mất. Cách nghĩ đúng hơn là ngủ đủ để không cộng thêm một lớp mệt mỏi lên trên cái nền sẵn có, chứ không phải một cách xoá quầng thâm. Mọi lời hứa kiểu hết thâm sau vài đêm ngủ sớm đều là nói quá.

Quầng thâm mắt có phải do thiếu sắt không?

Có thể liên quan ở một số người, nhưng không thể tự kết luận qua gương. Thiếu máu do thiếu sắt làm da xanh xao hơn nói chung, và quầng mắt có thể trông rõ hơn trên nền da ấy. Tuy vậy phần lớn người có quầng thâm không thiếu sắt. Nếu kèm theo mệt kéo dài, chóng mặt, hụt hơi khi leo cầu thang, kinh nguyệt nhiều, hãy đi xét nghiệm máu theo chỉ định của bác sĩ thay vì tự uống viên sắt, vì bổ sung sắt không cần thiết cũng có mặt trái.

Chườm lạnh có giúp gì cho quầng thâm mắt?

Chườm mát trong vài phút buổi sáng giúp vùng mắt đỡ sưng, nên với kiểu quầng thâm đi kèm bọng mắt thì vẻ ngoài thường gọn hơn tạm thời. Đây là gợi ý mà Mayo Clinic cũng nêu cho trường hợp nhẹ. Nhưng đó là tác động ngắn, không thay đổi cơ địa hay sắc tố. Dùng khăn sạch hoặc thìa inox để lạnh, đặt nhẹ, không chà xát, và không đặt đá trực tiếp lên da.

Khi nào quầng thâm mắt cần đi khám?

Khi quầng thâm xuất hiện đột ngột, chỉ ở một bên mắt, kèm sưng đỏ, đau, ngứa kéo dài, chảy nước mắt nhiều, hoặc đi cùng mệt mỏi, sụt cân, khó thở không rõ lý do. Những trường hợp này cần bác sĩ tìm nguyên nhân. Ngoài ra nếu quầng thâm làm bạn tự ti và muốn can thiệp tại phòng khám, hãy tìm bác sĩ da liễu có chuyên môn để được tư vấn đúng loại, thay vì tự thử các sản phẩm truyền miệng.

Miễn phí

Nhận cẩm nang chăm sóc sức khoẻ chủ động

Cẩm nang PDF hướng dẫn lộ trình 6 chặng theo thể tạng — gửi ngay vào email của bạn.

Sản phẩm & công cụ IKI Healing

Đọc thêm

Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khoẻ chủ động, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa. Các sản phẩm IKI là thực phẩm bổ sung và trà thảo mộc, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Khi có vấn đề sức khoẻ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.