Nghỉ ngơi đúng cách là điều nghe đơn giản đến mức ít ai nghĩ phải học. Mệt thì nằm, buồn ngủ thì ngủ, cuối tuần thì ngủ nướng. Vậy mà rất nhiều chị em đi làm, nhất là trong độ tuổi 28 đến 45, vẫn kể một câu quen thuộc: ngủ đủ giờ rồi, cuối tuần cũng chẳng đi đâu, mà sáng thứ Hai mở mắt ra vẫn thấy mình cạn như chưa từng được nghỉ.
Câu trả lời thường không nằm ở chỗ nghỉ ít, mà ở chỗ nghỉ chưa đúng chỗ. Bác sĩ nội khoa người Mỹ Saundra Dalton-Smith, trong cuốn Sacred Rest, gọi tên bảy kiểu nghỉ ngơi mà con người cần: thể chất, tâm trí, cảm xúc, giác quan, sáng tạo, xã hội và tinh thần. Giấc ngủ chỉ lo phần lớn cho kiểu đầu tiên. Sáu kiểu còn lại, nếu thiếu lâu, sẽ để lại một cái mệt mà ngủ bao nhiêu cũng không bù được.
Bài viết này đi qua bảy kiểu nghỉ đó theo cách thực dụng nhất cho người bận: làm sao nhận ra mình đang thiếu kiểu nào, mỗi kiểu có những khoảng nghỉ năm phút nào làm được ngay ở văn phòng hay ở nhà, cuối tuần nên nghỉ ra sao cho thật sự hồi lại, và một tuần thử để chị tự kiểm chứng trên chính mình. Không có công thức chung cho tất cả. Mỗi người mệt một kiểu, nên cách nghỉ cũng cần may đo.
Vì sao ngủ đủ mà vẫn mệt: nghỉ ngơi không chỉ là giấc ngủ
Hãy hình dung một ngày rất bình thường của một chị nhân viên văn phòng có con nhỏ. Sáu giờ sáng dậy chuẩn bị bữa sáng, nhắc con ăn, nhắc con mặc áo. Tám giờ ngồi vào bàn, trả lời tin nhắn khách, họp, sửa báo cáo, xử lý một đồng nghiệp đang khó chịu. Trưa ăn vội trước màn hình. Chiều đón con, nấu cơm, dạy bài. Mười giờ tối mới có một khoảng trống, và khoảng trống ấy thường bị lấp bằng điện thoại.
Trong cả ngày đó, cơ thể thật ra không làm việc quá nặng. Thứ làm việc liên tục là cái đầu (hàng trăm quyết định lớn nhỏ), cảm xúc (giữ bình tĩnh với khách, với sếp, với con), và giác quan (màn hình, thông báo, tiếng ồn). Đêm ngủ bảy, tám tiếng giúp cơ thể hồi lại, nhưng không ai cho cái đầu, cảm xúc và giác quan một khoảng nghỉ thật sự. Sáng hôm sau chị bắt đầu một ngày mới với ba "bình" vẫn còn cạn.
Đó là lý do một bài viết về ngủ đủ 8 tiếng vẫn mệt thường phải xét cả chất lượng giấc ngủ lẫn những gì xảy ra lúc thức. Nghỉ ngơi đúng cách bắt đầu từ việc chấp nhận một điều: mệt có nhiều loại, và mỗi loại cần một kiểu nghỉ riêng.
Tổ chức Y tế Thế giới khi mô tả tình trạng kiệt sức nghề nghiệp (burn-out) trong bảng phân loại ICD-11 cũng nhấn vào ba nét: cạn năng lượng, xa cách hoặc chán nản với công việc, và cảm giác mình làm không hiệu quả. WHO lưu ý đây là hiện tượng nghề nghiệp, không phải một bệnh. Nhưng cách mô tả ấy cho thấy cái mệt kéo dài có cả phần thân, phần đầu và phần cảm xúc, không chỉ là thiếu ngủ.
Bảy kiểu nghỉ ngơi và dấu hiệu mình đang thiếu kiểu nào
Trước khi đi vào từng kiểu, chị có thể tự hỏi nhanh bảy câu dưới đây. Câu nào chị gật đầu mạnh nhất, đó là chỗ nên bắt đầu.
- Thể chất: Vai gáy mỏi, lưng cứng, chân nặng, cuối ngày chỉ muốn nằm xuống?
- Tâm trí: Nằm lên giường mà đầu vẫn chạy danh sách việc, hay quên, khó tập trung vào một việc quá mười phút?
- Cảm xúc: Cả ngày phải tỏ ra ổn, ai hỏi cũng nói "không sao", về nhà dễ cáu hoặc dễ khóc vì chuyện nhỏ?
- Giác quan: Về đến nhà chỉ muốn tắt đèn, không muốn nghe ai nói, mắt khô và nhức?
- Sáng tạo: Thấy bí ý tưởng, làm việc gì cũng như làm máy, lâu rồi không thấy điều gì đẹp hay thú vị?
- Xã hội: Gặp người nhiều nhưng ít ai làm mình thấy nhẹ, hoặc ngược lại, lâu lắm rồi không được trò chuyện thật lòng với ai?
- Tinh thần: Thấy mình chạy suốt mà không rõ để làm gì, thiếu cảm giác thuộc về hay ý nghĩa?
Phần lớn chúng ta sẽ gật đầu với hai đến ba câu. Đừng cố sửa cả bảy cùng lúc. Chọn một kiểu thiếu nhiều nhất, làm trong một tuần, rồi mới thêm kiểu thứ hai. Nếu chị muốn nhìn tổng thể nhịp sống của mình rõ hơn trước khi chọn, có thể kiểm tra thể trạng 90 giây để biết cơ địa và thói quen hiện tại đang nghiêng về phía nào.
Nghỉ ngơi thể chất: cho cơ thể cả nghỉ thụ động lẫn nghỉ chủ động
Nghỉ ngơi thể chất có hai dạng. Dạng thụ động là ngủ đêm và chợp mắt ngắn buổi trưa. Dạng chủ động là những hoạt động nhẹ giúp cơ thể thả lỏng: giãn cơ, đi bộ chậm, vài động tác yoga, tự xoa bóp vai gáy, ngâm chân nước ấm buổi tối.
Với người ngồi văn phòng, cái mệt thể chất ít khi đến từ việc vận động quá nhiều, mà từ việc ngồi một tư thế quá lâu. Cơ vai, cổ, lưng dưới bị giữ căng hàng giờ. Vì vậy nghỉ thể chất kiểu "nằm dài trên sofa" đôi khi không làm cơ thể dễ chịu hơn bằng mười phút đứng dậy vươn vai và đi lại.
Vài khoảng nghỉ thể chất năm phút làm được ngay:
- Đứng dậy, đan hai tay ra sau lưng, mở ngực và hít sâu năm hơi.
- Xoay cổ chậm theo vòng tròn, mỗi chiều năm vòng, rồi nghiêng tai về phía vai, giữ mười giây mỗi bên.
- Đi bộ một vòng hành lang hoặc lên xuống một tầng cầu thang.
- Buổi tối, ngâm chân trong nước ấm mười phút trước khi ngủ.
Chợp mắt trưa cũng là một dạng nghỉ thể chất tốt nếu giữ trong khoảng 15 đến 20 phút. Ngủ trưa quá dài dễ khiến người lờ đờ khi dậy và khó ngủ hơn vào buổi tối.
Nghỉ thể chất cũng gắn với việc ăn uống đủ chất. Một cơ thể thường xuyên bỏ bữa hoặc ăn thiếu đạm sẽ hồi lại chậm hơn sau một ngày dài. Với những chị hay ăn vội, một ly sữa hạt hoặc một ly đạm thực vật pha nhanh vào bữa sáng hay bữa xế là cách đơn giản để bữa ăn có thêm đạm mà không phải nấu nướng.
Nghỉ ngơi tâm trí: cho cái đầu được ngừng chạy danh sách việc
Nếu chị thường nằm trên giường mà đầu vẫn "họp", hay đang nói chuyện với con mà nghĩ tới email chưa trả lời, có lẽ chị đang thiếu nghỉ ngơi tâm trí. Cái đầu của người phụ nữ đi làm thường phải gánh hai danh sách cùng lúc: việc ở công ty và việc ở nhà, từ hạn nộp báo cáo đến hộp sữa sắp hết, lịch tiêm của con, quà sinh nhật mẹ chồng.
Nghỉ tâm trí không có nghĩa là bắt đầu óc trống rỗng, điều gần như không ai làm được. Nó có nghĩa là cho cái đầu một chỗ để đặt những thứ đang ôm, để nó không phải tự nhắc mình liên tục.
Cách làm cụ thể:
- Đổ đầu ra giấy: cuối ngày làm việc, dành năm phút viết hết những việc còn dang dở và việc ngày mai cần làm. Khi đã nằm trên giấy, đầu sẽ bớt phải nhắc lại.
- Làm một việc một lúc: tắt thông báo trong 30 đến 45 phút khi cần tập trung. Chuyển qua lại giữa nhiều việc khiến đầu mỏi nhanh hơn nhiều so với làm lần lượt.
- Khoảng nghỉ nhỏ mỗi 60 đến 90 phút: một tổng hợp các nghiên cứu về khoảng nghỉ ngắn dưới mười phút, công bố trên tạp chí PLOS ONE năm 2022, ghi nhận những khoảng nghỉ như vậy giúp người tham gia thấy tràn đầy sức hơn và bớt mệt hơn.
- Thở chậm hoặc ngồi yên năm phút: không cần thiền theo một trường phái nào. Chỉ cần ngồi, đếm hơi thở vào và ra đến mười rồi đếm lại. Nếu muốn có hướng dẫn, bài ngồi thiền 5 phút mỗi ngày là điểm khởi đầu dễ.
Một việc nhỏ nhiều người bỏ qua: chia bớt "việc nhớ" cho người khác trong nhà. Không phải chỉ chia việc làm, mà chia cả việc phải nhớ. Ai nhớ mua gạo, ai nhớ lịch học thêm của con. Cái đầu được nghỉ thật sự khi nó không còn là cuốn sổ nhắc việc duy nhất của cả gia đình.
Nghỉ ngơi cảm xúc: được thôi gồng, được nói thật mình đang thế nào
Nghỉ ngơi cảm xúc là có những lúc không phải tỏ ra ổn. Phụ nữ thường được kỳ vọng là người giữ hoà khí: dịu với khách hàng, nhẫn với cấp trên, kiên nhẫn với con, chu đáo với họ hàng. Mỗi lần nén một câu khó chịu, nuốt một nỗi buồn, ta đang tiêu một ít năng lượng cảm xúc. Cuối ngày, bình đó cạn, và chuyện cái cốc để sai chỗ cũng đủ làm mình bùng lên.
Dấu hiệu thiếu nghỉ cảm xúc: hay nói "không sao đâu" dù thật ra có sao; khó từ chối người khác; thấy mình là người luôn lắng nghe nhưng ít khi được nghe; dễ cáu với người thân nhất vì họ là chỗ "an toàn" để xả.
Cách nghỉ cảm xúc:
- Có ít nhất một người để nói thật: một người bạn, chị gái, người bạn đời, nơi chị có thể nói "hôm nay em mệt lắm" mà không bị phán xét hay khuyên ngay.
- Viết ra cảm xúc: năm phút cuối ngày ghi ba dòng: hôm nay điều gì làm mình khó chịu, điều gì làm mình vui, mình cần gì. Gọi tên được cảm xúc là đã bớt phải ôm nó.
- Tập nói "để em xem đã": thay vì đồng ý ngay mọi lời nhờ, cho mình một nhịp suy nghĩ. Mỗi lời đồng ý miễn cưỡng là một khoản nợ cảm xúc.
- Cho phép mình buồn: không phải lúc nào cũng cần "tích cực lên". Ngồi yên với một cảm xúc khó trong vài phút, không đánh giá nó, đôi khi là cách nghỉ tốt nhất.
Căng thẳng cảm xúc kéo dài còn hiện lên ở những chỗ ta không ngờ, như giấc ngủ chập chờn hay làn da kém tươi. Bài viết về căng thẳng ảnh hưởng làn da thế nào đi sâu hơn vào mối nối này.
Nghỉ ngơi giác quan: tắt bớt màn hình, ánh sáng và tiếng ồn
Một ngày làm việc hiện đại dội vào giác quan liên tục: màn hình máy tính tám tiếng, điện thoại rung, nhóm chat, đèn huỳnh quang, tiếng điều hoà, tiếng xe ngoài đường, tiếng tivi ở nhà. Chúng ta ít nhận ra vì đã quen, nhưng cơ thể vẫn phải xử lý tất cả.
Dấu hiệu thiếu nghỉ giác quan: mắt khô, nhức; về nhà chỉ muốn yên lặng tuyệt đối; dễ giật mình, khó chịu với tiếng ồn nhỏ; cảm giác "quá tải" không rõ lý do vào cuối chiều.
Cách nghỉ giác quan, phần lớn chỉ cần vài phút:
- Quy tắc nhìn xa: cứ khoảng 20 phút nhìn màn hình, đưa mắt ra xa (cửa sổ, góc phòng) khoảng 20 giây.
- Nhắm mắt một phút: giữa hai cuộc họp, nhắm mắt, đặt hai lòng bàn tay ấm che lên mắt và thở chậm.
- Một khoảng yên lặng sau giờ làm: trên đường về hoặc khi vừa về nhà, cho mình mười phút không nhạc, không podcast, không điện thoại.
- Tắt thông báo không cần thiết: chỉ giữ thông báo của người thật cần liên lạc gấp.
- Hạ đèn buổi tối: dùng đèn vàng, ánh sáng dịu trong một giờ trước khi ngủ. Bài màn hình trước giờ ngủ có thêm gợi ý về khoảng này.
Một nghi thức nhỏ nhiều chị em thích là pha một tách trà ấm, ngồi ở một góc yên tĩnh và chỉ tập trung vào hơi ấm, mùi hương trong vài phút. Với buổi tối, một tách Trà Thanh Hương không đường, hương hoa nhài và trần bì nhẹ nhàng, là cách nhiều người dùng để đánh dấu "ngày làm việc đã khép lại". Thứ giúp mình dịu đi ở đây chủ yếu là nghi thức: tắt màn hình, ngồi xuống, thở chậm. Tách trà chỉ là cái mốc để mình nhớ làm việc đó mỗi tối.
Nghỉ ngơi sáng tạo, xã hội và tinh thần: ba kiểu hay bị bỏ quên
Ba kiểu nghỉ này ít được nhắc nhất, nhưng lại thường là phần thiếu lâu nhất ở người bận rộn.
Nghỉ ngơi sáng tạo là cho mình được chạm vào cái đẹp và sự mới mẻ, không vì mục đích công việc. Ngắm một bầu trời chiều, đi dạo công viên, cắm một bình hoa, nghe trọn một bản nhạc, xem một triển lãm, tô màu, nấu một món mới chỉ vì tò mò. Người làm nghề cần ý tưởng (marketing, thiết kế, giáo viên, bán hàng) đặc biệt cần kiểu nghỉ này. Một cách đơn giản: biến góc làm việc thành chỗ dễ chịu cho mắt, với một chậu cây, một bức ảnh mình thích.
Nghỉ ngơi xã hội là cân bằng lại các mối quan hệ. Có hai hướng ngược nhau. Người phải gặp gỡ, nói chuyện cả ngày (sale, chăm sóc khách hàng, giáo viên) cần những khoảng được ở một mình. Người lại cô lập quá lâu (làm việc ở nhà, mẹ bỉm sữa) cần được ở cạnh những người khiến mình thấy nhẹ nhõm. Nghỉ xã hội không phải là gặp nhiều người hơn, mà là dành nhiều thời gian hơn cho những người "nạp" năng lượng cho mình, và bớt thời gian cho những cuộc gặp chỉ để giữ phép.
Nghỉ ngơi tinh thần là cảm giác mình thuộc về một điều gì đó, có ý nghĩa vượt ra khỏi danh sách việc hằng ngày. Với người này là tôn giáo, với người khác là thiền, làm thiện nguyện, chăm một khu vườn, hay đơn giản là những buổi chiều đi chùa cùng mẹ. Một câu hỏi nhỏ có thể dùng mỗi tối: hôm nay mình làm điều gì có ý nghĩa với mình, dù rất nhỏ? Viết ra một dòng thôi, lâu dần sẽ thấy rõ những gì thật sự quan trọng.
Nghỉ ngơi đúng cách trong một ngày làm việc: những khoảng nghỉ 5 phút
Với người bận, khó có những khoảng nghỉ dài giữa ngày. Nhưng một ngày làm việc có rất nhiều khe năm phút nếu mình chủ động dùng chúng thay vì để điện thoại lấp vào. Dưới đây là một khung gợi ý, chị điều chỉnh theo lịch của mình:
- Trước giờ làm (5 phút): uống một cốc nước ấm, đứng ở cửa sổ hoặc ban công nhìn ra ngoài, chưa mở email vội.
- Giữa buổi sáng (5 phút): đứng dậy giãn vai cổ, đi lấy nước, nhìn xa. Đây là khoảng nghỉ thể chất và giác quan.
- Giờ trưa (20 đến 30 phút): ăn không nhìn màn hình, sau đó chợp mắt 15 phút hoặc đi bộ chậm. Đây là khoảng nghỉ lớn nhất trong ngày.
- Giữa buổi chiều (5 phút): viết nhanh ba việc còn lại trong ngày, ăn nhẹ nếu đói, thở chậm vài hơi. Đây là khoảng nghỉ tâm trí.
- Cuối giờ làm (5 phút): viết danh sách việc ngày mai, đóng hết tab, nói với mình một câu "hôm nay đủ rồi". Đây là nghi thức khép ngày, giúp việc công ty không theo về nhà.
- Buổi tối (15 phút): một khoảng cho riêng mình: tắm nước ấm, một tách trà, đọc vài trang sách, chăm da chậm rãi. Bài thói quen buổi tối cho phụ nữ có khung 60 phút chi tiết hơn cho khoảng này.
Nguyên tắc chung cho mọi khoảng nghỉ ngắn là rời hẳn khỏi thứ đang làm. Chuyển từ màn hình công việc sang màn hình mạng xã hội không phải là nghỉ, vì mắt và đầu vẫn đang làm việc. Một khoảng nghỉ tốt thường có ít nhất một trong ba yếu tố: cơ thể đổi tư thế, mắt nhìn xa hoặc nhắm lại, đầu được thả khỏi việc đang nghĩ.
Nghỉ ngơi cuối tuần sao cho hồi lại thật sự
Nhiều chị em có kiểu cuối tuần quen thuộc: sáng thứ Bảy ngủ bù đến trưa, chiều dọn nhà, giặt giũ, đi chợ cho cả tuần, Chủ nhật về nhà nội hoặc nhà ngoại, tối Chủ nhật bắt đầu lo việc thứ Hai. Đến sáng thứ Hai, người còn mệt hơn thứ Sáu.
Vài điều chỉnh nhỏ giúp cuối tuần thành khoảng hồi lại:
- Ngủ bù có giới hạn: dậy muộn hơn ngày thường khoảng một tiếng là đủ. Ngủ bù quá nhiều làm lệch nhịp sinh học, khiến tối Chủ nhật khó ngủ và sáng thứ Hai mệt hơn. Bài ngủ bù cuối tuần có bù được không giải thích thêm về điểm này.
- Một nửa buổi không có kế hoạch: để trống hẳn một buổi sáng hoặc buổi chiều, không lên lịch gì. Khoảng trống này là chỗ cho nghỉ sáng tạo và nghỉ tinh thần.
- Ra ngoài trời ít nhất một lần: đi bộ công viên, ra bờ hồ, về quê. Ánh sáng tự nhiên và cây xanh vừa là nghỉ giác quan vừa là nghỉ sáng tạo.
- Chia việc nhà rõ ràng: liệt kê việc cuối tuần và chia cho cả nhà, kể cả con lớn. Đừng để cuối tuần trở thành "ca hai" của riêng mình.
- Chuẩn bị nhẹ cho thứ Hai: chiều Chủ nhật dành 15 phút xem lịch tuần tới, chuẩn bị sẵn vài nguyên liệu bữa sáng. Mười lăm phút này giúp tối Chủ nhật đỡ lo lắng hơn nhiều so với để đến sáng thứ Hai mới chạy.
Những hiểu lầm khiến chúng ta nghỉ mà không hồi lại
"Nghỉ là phải không làm gì." Không hẳn. Với cái mệt thể chất, nằm yên là đúng. Nhưng với cái mệt tâm trí hay cảm xúc, một hoạt động nhẹ như đi bộ, nấu một món mình thích hay làm vườn lại giúp hồi phục hơn nằm dài.
"Đợi xong hết việc rồi mới nghỉ." Việc không bao giờ hết. Nếu khoảng nghỉ chỉ là phần thưởng sau khi xong việc, chị sẽ không bao giờ có nó. Hãy ghi khoảng nghỉ vào lịch như một cuộc hẹn.
"Đi du lịch là cách nghỉ tốt nhất." Một chuyến đi có thể rất vui nhưng cũng rất mệt: sắp xếp hành lý, di chuyển, lo cho con, chụp ảnh. Du lịch tốt cho nghỉ sáng tạo, nhưng không thay được những khoảng nghỉ nhỏ đều đặn mỗi ngày. Nghỉ ngơi đúng cách giống ăn uống: một bữa tiệc không bù được cho cả tuần ăn uống thất thường.
"Lướt điện thoại giúp mình thư giãn." Cảm giác thì có, nhưng mắt và đầu vẫn đang làm việc. Nhiều người lướt xong thấy bồn chồn hơn. Nếu muốn dùng điện thoại để nghỉ, hãy dùng có chủ đích: nghe một bản nhạc với màn hình úp xuống, hoặc gọi cho một người mình thương.
"Nghỉ ngơi là ích kỷ." Người luôn chạy trên mức cạn thường dễ cáu, dễ sai và dễ ốm hơn. Một người mẹ, người vợ, người đồng nghiệp được nghỉ đủ là món quà cho cả những người xung quanh.
Một tuần thử nghỉ ngơi đúng cách cho phụ nữ bận rộn
Không cần đổi cả nhịp sống. Hãy thử một tuần với mỗi ngày một việc nhỏ, rồi quan sát mình:
- Thứ Hai: cuối giờ làm, viết danh sách việc ngày mai và đóng hết tab. Nghỉ tâm trí.
- Thứ Ba: đặt báo thức mỗi 90 phút, mỗi lần đứng dậy giãn vai cổ năm phút. Nghỉ thể chất.
- Thứ Tư: ăn trưa không nhìn màn hình, sau đó nhắm mắt mười phút. Nghỉ giác quan.
- Thứ Năm: gọi điện hoặc hẹn cà phê với một người làm mình thấy nhẹ lòng. Nghỉ xã hội và cảm xúc.
- Thứ Sáu: viết ba dòng: hôm nay điều gì khó, điều gì vui, mình cần gì. Nghỉ cảm xúc.
- Thứ Bảy: để trống một buổi không kế hoạch, ra ngoài trời ít nhất 30 phút. Nghỉ sáng tạo.
- Chủ nhật: mười lăm phút ngồi yên với một tách trà ấm, hỏi mình: tuần này điều gì có ý nghĩa nhất? Nghỉ tinh thần.
Cuối tuần, chấm nhanh ba thứ theo thang 1 đến 5 so với tuần trước: năng lượng buổi sáng, độ dễ cáu buổi tối, độ dễ vào giấc. Nếu một ngày nào đó trong tuần chị thấy dễ chịu rõ hơn, giữ lại đúng việc của ngày hôm đó và lặp lại tuần sau.
Để không phải nhớ hết, chị có thể dùng App IKI để ghi nhật ký năng lượng và giấc ngủ mỗi ngày trong 30 giây. Sau vài tuần, nhìn lại sẽ thấy rõ quy luật cái mệt của chính mình: mệt nhất vào ngày nào, sau việc gì, và khoảng nghỉ nào thật sự giúp mình hồi lại.
Khi nào cái mệt cần được bác sĩ xem
Nghỉ ngơi đúng cách giúp rất nhiều với cái mệt do nhịp sống. Nhưng có những dạng mệt cần được kiểm tra y tế, không nên tự xử lý bằng cách nghỉ thêm:
- Mệt kéo dài trên vài tuần dù đã ngủ và nghỉ đủ, không đỡ khi điều chỉnh nhịp sống.
- Mệt kèm sụt cân không rõ lý do, sốt, đổ mồ hôi đêm.
- Hay chóng mặt, hồi hộp, khó thở khi gắng sức nhẹ, da niêm nhợt nhạt.
- Mất hứng thú với gần như mọi thứ, buồn bã kéo dài, thấy mình vô giá trị.
- Có ý nghĩ làm hại bản thân: hãy tìm người tin cậy và hỗ trợ y tế ngay, không chờ đợi.
Những dấu hiệu này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân sức khoẻ khác nhau mà chỉ bác sĩ mới đánh giá được. Không nên tự mua thêm sản phẩm bổ sung để xử lý cái mệt khi chưa biết nguyên nhân.
Tóm lại: nghỉ đúng chỗ đang mệt
Nghỉ ngơi đúng cách không đòi hỏi những kỳ nghỉ dài hay thời gian rảnh mà người bận không có. Nó bắt đầu từ việc gọi tên đúng chỗ đang mệt: thân, đầu, lòng, mắt tai, sự sáng tạo, các mối quan hệ hay ý nghĩa. Sau đó là chọn một khoảng nghỉ nhỏ, đều đặn, cho đúng chỗ đó.
Hãy bắt đầu với một kiểu nghỉ chị thiếu nhiều nhất và một khoảng năm phút mỗi ngày trong tuần này. Không cần làm hoàn hảo. Một khoảng nghỉ nhỏ làm đều mỗi ngày giúp ích nhiều hơn một kỳ nghỉ dài chỉ có mỗi năm một lần.
Nếu chị muốn biết cơ địa và thói quen hiện tại của mình đang cần ưu tiên điều gì trước (giấc ngủ, bữa ăn hay khoảng nghỉ), hãy dành 90 giây để kiểm tra thể trạng. Bản phân tích sẽ cho một điểm khởi đầu cụ thể thay vì một lời khuyên chung chung.
Nguồn tham khảo
- Saundra Dalton-Smith — Sacred Rest: Recover Your Life, Renew Your Energy, Restore Your Sanity (FaithWords, 2017), nguồn của khung bảy kiểu nghỉ ngơi; phần tóm lược trên chương trình Life Kit của NPR: npr.org
- Tổ chức Y tế Thế giới — Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases (2019): who.int
- Albulescu P. và cộng sự — "Give me a break!" A systematic review and meta-analysis on the efficacy of micro-breaks for increasing well-being and performance, PLOS ONE, 2022: journals.plos.org
Nội dung trong bài mang tính chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khoẻ chủ động, không nhằm chẩn đoán và không thay thế tư vấn y khoa. Các sản phẩm IKI là thực phẩm bổ sung, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người đang mang thai, cho con bú, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn uống hay dùng thêm sản phẩm mới.